Deveno de la vortoj de Esperanto

Kiam ni legas tekston en esperanto, iam ni sentas la deziron scii, de kiuj lingvoj Zamenhof prenis la vortojn por la lingvo internacia.

La studo de la deveno de la vortoj apartenas al speciala parto de la lingvo-scienco.
La devenon de vorto ni povas trovi per sam-tempa atenta legado de la tekstoj esperanta kaj de aliaj lingvoj, kun la helpo de speciala vortaro. Tiu estas laboro ne facila, ĉar multaj vortoj havas formon similan en diversaj lingvoj: kiel trovi la veran devenon?

 

Aŭskulti Elŝuti

Aŭskulti malrapide Elŝuti

Por pli bone  kompreni la formadon de esperanto, ni unue devas lerni, ke en la mondo ekzistas diversaj lingvaj familioj kaj ke la plej gravaj estas la hinda-europa kaj la ĉina-tibeta. Ĉiu familio dividiĝas en grupojn;

ĝermana grupo: germana, angla, sveda, nederlanda, kaj aliaj;
latinida grupo: franca, itala, hispana, portugala, ktp.
Slava grupo:rusa,pola, bulgara, kroata, ktp;

vortaro

Tiu malgranda resumo de lingvo-scienco jam ebligos al ni kompreni, kiel Zamenhof formis la esperantan vorto-sistemon:
1.li elektis kiel fonton de la vortoj la hind-europan familion;
2.li postulis, ke la elektitaj vortoj estu internacie uzataj,klare kaj bele paroleblaj,permesu formadon de aliaj vortoj kaj evitadon de homonimoj.
La vortaro de esperanto estas pli ol 85% latindevena. Kaj latino estis kaj ankoraŭ estas grava internacia kultura lingvo.
Kiel klarigi, ke orientanoj, kies lingvoj ne apartenas al la hind-europa familio, senpene lernas esperanton?
Ĉar lingvo ne estas nur vortaro: la gramatika strukturo de esperanto similas tiun de la orientaj lingvoj.Vere internacia!

Floriano Pessoa – Brazilo. Voĉlegis Emilio Cid
Sendi la tekston per retmesaĝo Sendi la tekston per retmesaĝo